Πειράματα Φυσικής: Τα παιδιά γνωρίζουν την επιστήμη και τον κόσμο στην πιο ξεχωριστή δραστηριότητα του 3ου Δημοτικού
Η επιστήμη γίνεται παιχνίδι, εμπειρία και ανακάλυψη! Από τον Σεπτέμβριο του 2026, η Δρ Πολυξένη Βουρνά, μετά τον επιτυχημένο κύκλο πειραμάτων τον περασμένο Μάιο, πραγματοποιεί στον χώρο του σχολείου μας ένα πρόγραμμα πρακτικών πειραμάτων Φυσικής, δίνοντας στα παιδιά την ευκαιρία να γνωρίσουν τον συναρπαστικό κόσμο της επιστήμης μέσα από την παρατήρηση και, κυρίως, τη δική τους ενεργή συμμετοχή.
Δείτε παρακάτω το αναλυτικό πρόγραμμα της χρονιάς
Κόστος και ώρες
📅 Κάθε Δευτέρα – Έναρξη: 21 Σεπτεμβρίου
🕔
18:00–18:45 για μαθητές Α’ – Β’ – Γ’ τάξεων
19:00-19:45 για μαθητές Δ’ – Ε’ – ΣΤ’ τάξεων
⏱️ Διάρκεια μαθήματος: 45 λεπτά
📍 Στον χώρο του σχολείου
Μηνιαία συνδρομή:
- 18€ για ένα παιδί
- 27€ για δύο αδέλφια
- Δωρεάν συμμετοχή για το τρίτο παιδί
Οι εγγραφές γίνονται μέσω της εφαρμογής του Συλλόγου Γονέων.
Αναλυτικό πρόγραμμα της χρονιάς
Πατήστε σε έναν μήνα για να δείτε τα πειράματά του.
Σεπτέμβριος · Θαλάσσια Ρύπανση (#1–20)
1.
Πετρελαιοκηλίδα σε νερό
Προσομοίωση πετρελαιοκηλίδας με λάδι και νερό. Δοκιμή μεθόδων καθαρισμού (χαρτί, σαπούνι, σφουγγάρι). Κατασκευή: μικρό βιβλιαράκι παρατήρησης.
2.
Φιλτράρισμα νερού
Κατασκευή φίλτρου με άμμο, χαλίκια και ενεργό άνθρακα. Σύγκριση καθαρότητας νερού πριν και μετά. Κατασκευή: φίλτρο σε μπουκάλι.
3.
Πυκνότητα και στρώματα νερού
Δημιουργία στρωμάτων γλυκού/αλμυρού νερού με χρώματα. Παρατήρηση πώς τα ρυπαντικά βυθίζονται ή επιπλέουν.
4.
Μικροπλαστικά
Προσομοίωση μικροπλαστικών με μικρά κομμάτια σφουγγαριού. Φιλτράρισμα και μέτρηση. Συζήτηση για τη ζωή της θάλασσας.
5.
Αποσύνθεση υλικών
Εμβάπτιση διαφόρων υλικών (πλαστικό, χαρτί, φύλλο) σε νερό. Παρατήρηση ποια διαλύονται και ποια όχι.
6.
Ωσμωτική πίεση και αλμυρότητα
Τοποθέτηση σέλινου σε αλμυρό και γλυκό νερό. Παρατήρηση αλλαγών. Σύνδεση με επιπτώσεις στα θαλάσσια φυτά.
7.
Διάβρωση από αλάτι
Εμβάπτιση μεταλλικών αντικειμένων σε αλμυρό/γλυκό νερό. Παρατήρηση σκουριάς. Σύνδεση με αλάτι στη θάλασσα.
8.
Βιοαποικοδόμηση
Ταφή διαφόρων υλικών σε χώμα/άμμο. Αποτύπωση αρχικής κατάστασης. Συζήτηση για τη διάρκεια αποσύνθεσης πλαστικού.
9.
pH θαλασσινού νερού
Μέτρηση pH με χάρτες λακμού σε διάφορα δείγματα νερού. Προσθήκη CO2 και παρατήρηση οξίνισης ωκεανών.
10.
Επίδραση ρύπων στα φυτά
Πότισμα φυτών με καθαρό, αλμυρό και σαπουνόνερο. Σύγκριση ανάπτυξης μετά από μία εβδομάδα.
11.
Κυματισμός και μεταφορά ρύπων
Δημιουργία κυμάτων σε λεκάνη με ρυπαντικά. Παρατήρηση πώς κινούνται και συγκεντρώνονται οι ρύποι.
12.
Κατασκευή πλωτού φίλτρου
Κατασκευή μικρής πλωτής συσκευής καθαρισμού από ανακυκλωμένα υλικά. Δοκιμή στη λεκάνη. Κατασκευή: πλωτό φίλτρο.
13.
Πύργος Πυκνότητας
Κάθε υγρό έχει διαφορετική πυκνότητα — το πιο βαρύ (μέλι) κάθεται στον πάτο, το πιο ελαφρύ (λάδι) ανεβαίνει επάνω.
14.
Βιοαποικοδόμηση
Μικροοργανισμοί διασπούν οργανικές ουσίες — το χαρτί διασπάται σε εβδομάδες, ενώ το πλαστικό χρειάζεται 400–1000 χρόνια.
15.
Το Ξινό Νερό «Καταστρέφει» τα Κοράλλια
Το οξύ αντιδρά με το ανθρακικό ασβέστιο του κοχυλιού — η ρύπανση «ξινίζει» τους ωκεανούς και καταστρέφει τα κοράλλια.
16.
Ποια σκουπίδια «Χάνονται» στη θάλασσα;
Τα αντικείμενα επιπλέουν ή βυθίζονται ανάλογα με την πυκνότητά τους — το πλαστικό επιπλέει και παραμένει στους ωκεανούς χωρίς να διαλύεται.
17.
Η θάλασσα «Ζεσταίνεται»;
Τα σκούρα χρώματα απορροφούν περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία — η ρύπανση σκουραίνει τα νερά και επιταχύνει το λιώσιμο των πάγων.
18.
Τα ψάρια «πίνουν» χρώμα
Τα φυτά απορροφούν νερό μέσω τριχοειδών αγγείων — έτσι καταλαβαίνουμε πώς τα θαλάσσια ζώα απορροφούν ρυπογόνες ουσίες από το νερό.
19.
Καθαρίζουμε την «Παραλία» μας
Τα κύματα μεταφέρουν και θάβουν τα σκουπίδια μέσα στην άμμο — γι’ αυτό ο καθαρισμός παραλιών είναι τόσο δύσκολος.
20.
Φτιάχνω Κύματα στο Μπουκάλι
Το λάδι και το νερό δεν αναμιγνύονται λόγω διαφορετικής πολικότητας — η βαρύτητα και η αδράνεια δημιουργούν κυματισμούς στη διεπιφάνειά τους.
Οκτώβριος · Φυσική του Ανθρώπινου Σώματος (#21–43)
21.
Καρδιακός παλμός
Μέτρηση παλμών σε ηρεμία και μετά από άσκηση. Κατασκευή απλού στηθοσκόπιου με χωνί και σωλήνα.
22.
Πίεση αίματος και αγγεία
Προσομοίωση κυκλοφορίας με μπαλόνια και σωλήνες. Παρατήρηση πίεσης σε στενά/φαρδιά αγγεία.
23.
Χωρητικότητα πνευμόνων
Μέτρηση αέρα με εκφύσηση σε μπαλόνι. Σύγκριση μεταξύ ατόμων. Κατασκευή: μοντέλο πνεύμονα με μπαλόνι.
24.
Οπτικές ψευδαισθήσεις
Παρατήρηση διαφόρων οπτικών ψευδαισθήσεων. Εξήγηση πώς ο εγκέφαλος ερμηνεύει τα σήματα.
25.
Αντανακλαστικά
Μέτρηση χρόνου αντίδρασης με πτώση χάρακα. Σύγκριση χεριών, σύγκριση με/χωρίς περισπασμό.
26.
Σκελετός και μοχλοί
Κατασκευή απλού βραχίονα με χαρτόνι και ελαστικό. Επίδειξη πώς οι μύες κινούν τα οστά.
27.
Αντοχή οστών
Σύγκριση αντοχής κούφιου vs συμπαγούς κυλίνδρου χαρτιού. Σύνδεση με δομή οστών.
28.
Ήχος της καρδιάς
Ακρόαση ήχων καρδιάς με αυτοσχέδιο στηθοσκόπιο. Αναγνώριση φάσεων καρδιακού κύκλου.
29.
Επιφάνεια δέρματος και αφή
Δοκιμή ευαισθησίας αφής σε διαφορετικά σημεία του σώματος με δύο μολύβια. Χαρτογράφηση.
30.
Πεπτικό σύστημα
Προσομοίωση πέψης με σακούλα, νερό και cracker. Παρατήρηση διάσπασης τροφής. Μοντέλο εντέρου.
31.
Ισορροπία και αυτί
Δοκιμές ισορροπίας με ανοιχτά/κλειστά μάτια. Σύνδεση με τον ρόλο του εσωτερικού αυτιού.
32.
DNA εξαγωγή
Εξαγωγή DNA από φράουλα με αλάτι, υγρό πιάτων και οινόπνευμα. Κατασκευή: DNA σε φιαλίδιο ως κόσμημα.
33.
Κατασκευή Στηθοσκόπιου
Ο ήχος της καρδιάς δημιουργείται από το κλείσιμο των καρδιακών βαλβίδων και μεταδίδεται μέσω ταλάντωσης μορίων στον αέρα του σωλήνα.
34.
Πίεση αίματος — προσομοίωση
Αρχή Pascal: η πίεση σε κλειστό υγρό μεταδίδεται εξίσου. Στένωση αγγείου → αυξάνεται ταχύτητα ροής και πίεση — εξηγεί την αρτηριοσκλήρωση.
35.
Μοντέλο Χεριού με Τένοντες
Τα δάχτυλα δεν έχουν μύες — κινούνται μέσω τενόντων που λειτουργούν ως σχοινιά σε τροχαλία, μεταδίδοντας δύναμη χωρίς να αλλάζουν μέγεθος.
36.
Μοντέλο Σπονδυλικής Στήλης
Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι λειτουργούν ως αποσβεστήρες κραδασμών. Η κούρβα S-σχήματος κατανέμει το βάρος — αρχή που χρησιμοποιείται και σε γέφυρες.
37.
Φθορά Δοντιών
Το κέλυφος αυγού αποτελείται από ανθρακικό ασβέστιο όπως η αδαμαντίνη των δοντιών — τα όξινα ποτά διαλύουν το CaCO₃ και προκαλούν τερηδόνα.
38.
Αποτύπωμα Δαχτύλων
Τα αποτυπώματα σχηματίζονται κατά την ανάπτυξη του εμβρύου και είναι μοναδικά για κάθε άτομο, ακόμα και για πανομοιότυπα δίδυμα.
39.
Θα γίνουμε da Vinci;
Ο Βιτρούβιος παρατήρησε ότι σε έναν καλοσχηματισμένο άνθρωπο το ύψος ισούται με το άνοιγμα χεριών — ο da Vinci απεικόνισε αυτή την αναλογία.
40.
Μπορείς να Γαργαλήσεις τον Εαυτό Σου;
Η παρεγκεφαλίδα προβλέπει ακριβώς το ερέθισμα και ακυρώνει την αντίδραση — γι’ αυτό δεν μπορείς να γαργαλήσεις μόνος σου.
41.
Αιωρούμενα Χέρια;
Κατά την παρατεταμένη ισομετρική σύσπαση, οι μύες χρειάζονται δευτερόλεπτα για να χαλαρώσουν — δημιουργώντας την αίσθηση ότι τα χέρια «επιπλέουν».
42.
Γεύση ή Οσμή;
Περίπου 80% αυτού που αντιλαμβανόμαστε ως «γεύση» είναι στην πραγματικότητα οσμή — χωρίς τους οσφρητικούς υποδοχείς, η γεύση είναι επίπεδη.
43.
Μοντέλο Αίματος (Slime)
Το αίμα αποτελείται από ερυθρά (~40-45%), λευκά αιμοσφαίρια (~1%), αιμοπετάλια και πλάσμα — το slime προσομοιώνει την ιξώδη ρευστή φύση του.
Νοέμβριος · Φως και Χρώμα (#44–68)
44.
Ουράνιο τόξο με πρίσμα
Διάθλαση φωτός με γυάλινο πρίσμα ή CD. Αναγνώριση χρωμάτων φάσματος. Κατασκευή: χάρτινο πρίσμα.
45.
Χρωματικός τροχός
Κατασκευή χρωματικού τροχού Newton. Περιστροφή και παρατήρηση μίξης χρωμάτων σε λευκό.
46.
Σκιές και πηγές φωτός
Δημιουργία σκιών με μία και δύο πηγές φωτός. Παρατήρηση ημισκιάς. Θεατρικές σκιές.
47.
Ανάκλαση σε κάτοπτρα
Ανάκλαση φωτός σε επίπεδο, κοίλο, κυρτό κάτοπτρο. Κατασκευή: καλειδοσκόπιο.
48.
Απορρόφηση χρωμάτων
Μέτρηση θερμοκρασίας σε χαρτί διαφορετικών χρωμάτων κάτω από λαμπτήρα. Γιατί το μαύρο ζεσταίνεται.
49.
Υπεριώδης ακτινοβολία (UV)
Χρήση UV τόρτς και φθορίζοντα χαρτιού. Ανίχνευση UV σε αντηλιακό. Σύνδεση με προστασία δέρματος.
50.
Χρωματογραφία
Διαχωρισμός χρωμάτων μαρκαδόρου με νερό σε χαρτί φίλτρου. Ανακάλυψη κρυφών χρωμάτων.
51.
Διαφάνεια υλικών
Ταξινόμηση υλικών σε διαφανή, ημιδιαφανή, αδιαφανή. Μέτρηση φωτεινότητας που διαπερνά.
52.
Φακοί και μεγέθυνση
Κατασκευή απλού μεγεθυντικού φακού με νερό σε πλαστικό. Σύγκριση με γυάλινο φακό.
53.
Μίξη χρωμάτων φωτός
Μίξη κόκκινου, πράσινου, μπλε φωτός (φακοί + χρωματιστά τζάμια). Σύγκριση με μίξη χρωμάτων μπογιάς.
54.
Φθορισμός
Παρατήρηση φθορισμού σε τονωτικό (κινίνη) με UV φωτισμό. Κατασκευή: φωτεινό ποτήρι.
55.
Φωτογραφία pinhole
Κατασκευή κάμερας obscura με κουτί και αλουμινόχαρτο. Παρατήρηση ανεστραμμένης εικόνας.
56.
Γιατί ο ουρανός είναι μπλε;
Τα μικροσκοπικά σωματίδια σκεδάζουν το μπλε φως περισσότερο (σκέδαση Rayleigh) — γι’ αυτό ο ουρανός φαίνεται μπλε και το ηλιοβασίλεμα κόκκινο.
57.
Η ζωγραφιά πνίγηκε!
Το νερό γύρω από τη σακούλα λειτουργεί ως φακός διάθλασης — αλλάζει τον τρόπο που το φως φτάνει στα μάτια μας και εξαφανίζει την εικόνα.
58.
Ουράνιο τόξο να το πιείς!
Το φως διαθλάται, ανακλάται στον καθρέπτη και διαθλάται ξανά — η διπλή διάθλαση διαχωρίζει τα χρώματα όπως σε σταγόνες βροχής.
59.
Το Φως Λυγίζει!
Το φως παγιδεύεται μέσα στο ρεύμα νερού λόγω ολικής εσωτερικής ανάκλασης — αυτή είναι η ίδια αρχή με τις οπτικές ίνες που μεταδίδουν internet.
60.
Αποτύπωμα Ηλίου!
Το ηλιακό UV αποχρωματίζει τις χρωστικές του χαρτιού μέσω φωτοχημικής αντίδρασης — δημιουργώντας αρνητικό αποτύπωμα στις σκιασμένες περιοχές.
61.
Glow Stick!
Τα glow sticks παράγουν φως μέσω χημειοφωταύγειας — το ζεστό λάμπει πιο έντονα αλλά σβήνει γρηγορότερα, το παγωμένο αμυδρά αλλά κρατά περισσότερο.
62.
Ηλιακός Φούρνος!
Αλουμινόχαρτο → ανακλά ακτίνες, μαύρο χαρτί → απορροφά θερμότητα, διαφανής μεμβράνη → παγιδεύει θερμότητα (φαινόμενο θερμοκηπίου). Φτάνει 65-90°C!
63.
Σκιές Ηλιακού Ρολογιού
Η Γη περιστρέφεται με 15°/ώρα — καθώς περιστρέφεται, η σκιά κινείται και αλλάζει μήκος. Αυτή είναι η αρχή του ηλιακού ρολογιού (gnomon).
64.
Το Νερό «Περπατά»
Τριχοειδή φαινόμενα: το νερό ανεβαίνει στις λεπτές ίνες του χαρτιού και παρασύρει χρωστικές — η ανάμιξη κίτρινου-μπλε κάνει πράσινο!
65.
Το Βέλος που Αλλάζει Κατεύθυνση
Το στρογγυλό ποτήρι με νερό λειτουργεί σαν κυρτός φακός — το φως διαθλάται και δημιουργεί ανεστραμμένο είδωλο, γι’ αυτό το βέλος φαίνεται αντίστροφο.
66.
Αόρατος Σωλήνας
Το γυαλί και η γλυκερίνη έχουν σχεδόν ίδιο δείκτη διάθλασης — το φως περνά χωρίς να αλλάζει κατεύθυνση και ο σωλήνας γίνεται αόρατος.
67.
Ανθισμένα Λουλούδια με Χρωματογραφία
Το νερό παρασύρει τις χρωστικές μέσω τριχοειδών φαινομένων — διαφορετικές χρωστικές ταξιδεύουν με διαφορετική ταχύτητα και δημιουργούν συμμετρικά λουλούδια.
68.
Ευχετήρια κάρτα εις τον Αφρό!
Ο αφρός έχει μεγάλη επιφανειακή τάση και πορώδη δομή — το χρώμα αργεί να τον διαπεράσει και δημιουργεί εντυπωσιακά μαρμαρένια σχέδια.
Δεκέμβριος · Θερμότητα και Ενέργεια (#69–84)
69.
Αγωγιμότητα θερμότητας
Σύγκριση θερμικής αγωγιμότητας μετάλλου, ξύλου, πλαστικού με αγγίξιμο παγωμένου νερού.
70.
Θερμική διαστολή
Φούσκωμα μπαλονιού πάνω σε μπουκάλι με ζεστό νερό. Μέτρηση αλλαγής μεγέθους.
71.
Ηλιακός φούρνος
Κατασκευή μίνι ηλιακού φούρνου με χαρτόνι και αλουμινόχαρτο. Τήξη σοκολάτας. Κατασκευή: φούρνος.
72.
Θερμομόνωση
Σύγκριση απώλειας θερμότητας σε κούπες με/χωρίς μόνωση. Ποιο υλικό κρατά καλύτερα τη θερμοκρασία;
73.
Χρώματα και θερμική απορρόφηση
Μέτρηση θερμοκρασίας νερού σε σκούρα και ανοιχτά δοχεία. Σχεδιασμός ηλιακού θερμαντήρα.
74.
Ενέργεια από λάστιχο
Κατασκευή αυτοκινήτου με ενέργεια λάστιχου. Μέτρηση απόστασης. Σύγκριση ελατηρίων.
75.
Εξάτμιση και ψύξη
Μέτρηση θερμοκρασίας δέρματος πριν/μετά οινόπνευμα. Εξήγηση εξατμιστικής ψύξης. Σύνδεση με ιδρώτα.
76.
Ατμός και συμπύκνωση
Παρατήρηση συμπύκνωσης σε κρύο ποτήρι. Δημιουργία τεχνητής ομίχλης με ζεστό νερό και πάγο.
77.
Θερμική μεταφορά (κυκλοφορία)
Χρωματισμένο ζεστό νερό σε κρύο. Παρατήρηση κυκλοφορίας ρευμάτων. Σύνδεση με ωκεάνια ρεύματα.
78.
Ηλεκτρική θέρμανση
Κατασκευή απλού κυκλώματος LED. Σύγκριση κατανάλωσης LED vs λαμπτήρα πυρακτώσεως.
79.
Φωτοβολταϊκό πάνελ
Λειτουργία μίνι ηλιακού πάνελ. Μέτρηση τάσης σε διαφορετικές γωνίες. Κατασκευή: μικρό ηλιακό κάρο.
80.
Θερμοχρωμικά υλικά
Παρατήρηση αλλαγής χρώματος κούπας με ζεστό νερό. Κατασκευή θερμόμετρου με αυτοκόλλητες ταινίες.
81.
Ζεστό vs Κρύο Νερό
Το ζεστό νερό έχει μικρότερη πυκνότητα — ανεβαίνει (κόκκινο) και το κρύο κατεβαίνει (μπλε), δημιουργώντας τη θερμοκρασιακή στρωμάτωση των ωκεανών.
82.
Το Νερό «Ανεβαίνει» στο Ποτήρι
Το κερί καίει το οξυγόνο, μειώνεται η πίεση, και η ατμοσφαιρική πίεση έξω σπρώχνει το νερό μέσα στο ποτήρι. ⚠️ Μόνο ενήλικας!
83.
Βροχή σε Μινιατούρα
Το ζεστό νερό εξατμίζεται, οι υδρατμοί συμπυκνώνονται στο κρύο πιάτο και πέφτουν σαν βροχή — ο κύκλος του νερού σε ένα βάζο!
84.
Μην κατεβάζεις προβοσκίδα! (Ελέφαντας Οδοντόκρεμα)
Η μαγιά διασπά αστραπιαία το οξυγονούχο νερό σε νερό και οξυγόνο — το οξυγόνο παγιδεύεται στο υγρό πιάτων και φουσκώνει σαν τεράστιος αφρός. ⚠️ Μόνο ενήλικας!
Ιανουάριος · Ήχος και Μουσική (#85–96)
85.
Κατασκευή χορδόφωνου
Κατασκευή μίνι κιθάρας με κουτί και λαστιχάκια. Παρατήρηση πώς το μήκος επηρεάζει τον ήχο.
86.
Κατασκευή αερόφωνου
Φτιάξιμο φλάουτου από καλάμι ή σωλήνα PVC. Παρατήρηση σχέσης μήκους-τόνου.
87.
Ηχητικά κύματα με αλάτι (Chladni)
Τοποθέτηση αλατιού σε δονούμενη πλάκα. Παρατήρηση σχηματισμών από διαφορετικές συχνότητες.
88.
Ταχύτητα ήχου
Μέτρηση χρόνου από χτύπο ξύλων μέχρι ηχώ. Υπολογισμός ταχύτητας ήχου. Σύγκριση με ταχύτητα φωτός.
89.
Ηχητική μόνωση
Σύγκριση έντασης ήχου με διαφορετικά υλικά μόνωσης. Κατασκευή: μίνι ηχομονωμένο κουτί.
90.
Συντονισμός
Κρέμαση ανόμοιων εκκρεμών. Παρατήρηση μεταφοράς ταλάντωσης. Σύνδεση με ήχο κιθάρας.
91.
Ήχος μέσα σε νερό
Βύθιση πηγής ήχου (κουδούνι) σε νερό. Σύγκριση έντασης. Γιατί τα κητώδη επικοινωνούν με ήχο;
92.
Γλαστράκι-τηλέφωνο
Κατασκευή τηλεφώνου με κλωστή και χαρτοπότηρα. Σύγκριση λεπτής/χοντρής κλωστής.
93.
Φωνή και δόνηση
Τοποθέτηση χεριού στον λαιμό κατά την ομιλία. Παρατήρηση δόνησης χορδών. Κατασκευή: μοντέλο φωνητικών χορδών.
94.
Απορρόφηση ήχου
Μέτρηση έντασης ήχου σε άδειο vs γεμάτο δωμάτιο (χαρτί, βιβλία). Σύνδεση με ακουστική αίθουσας.
95.
Ντεσιμπέλ γύρω μας
Μέτρηση έντασης ήχων με εφαρμογή κινητού. Δημιουργία χάρτη θορύβου σχολείου.
96.
Μουσικό ποτήρι
Παραγωγή ήχων με υγρά σε ποτήρια (γυάλινα). Δημιουργία κλίμακας. Κατασκευή: μίνι ξυλόφωνο νερού.
Φεβρουάριος · Ηλεκτρισμός και Μαγνητισμός (#97–112)
97.
Στατικός ηλεκτρισμός
Έλξη χαρτιών με τριμμένο μπαλόνι. Λυγισμός νερού. Κατασκευή: ηλεκτροσκόπιο με αλουμινόχαρτο.
98.
Απλό κύκλωμα
Κατασκευή κυκλώματος με μπαταρία, λαμπάκι, διακόπτη. Σειριακή και παράλληλη σύνδεση.
99.
Ηλεκτρομαγνήτης
Τύλιξη σύρματος σε καρφί. Σύνδεση σε μπαταρία. Μέτρηση ισχύος με παρασκευδόπιτα. Κατασκευή: γερανός.
100.
Αγωγοί και μονωτές
Δοκιμή διαφόρων υλικών στο κύκλωμα. Ταξινόμηση σε αγωγούς/μονωτές. Συζήτηση για ηλεκτρική ασφάλεια.
101.
Μπαταρία από λεμόνι
Κατασκευή στοιχείου με χαλκό/ψευδάργυρο και χυμό. Μέτρηση τάσης. Κατασκευή: σειρά λεμονιών → LED.
102.
Μαγνητικό πεδίο
Χαρτογράφηση μαγνητικού πεδίου με ρινίσματα σιδήρου. Σχεδιασμός γραμμών πεδίου.
103.
Πυξίδα
Κατασκευή πυξίδας με βελόνα και νερό. Σύγκριση με εμπορική πυξίδα. Ναυτιλία με πυξίδα.
104.
Επαγωγή
Κίνηση μαγνήτη εντός πηνίου. Ανίχνευση ρεύματος με LED. Σύνδεση με γεννήτριες.
105.
Ηλεκτρολυτική επιμετάλλωση
Επικάλυψη νομίσματος με χαλκό μέσω ηλεκτρόλυσης σε θειικό χαλκό. Παρατήρηση αλλαγής χρώματος.
106.
Μαγνητική άνωση
Αιώρηση αντικειμένου με μαγνήτες ίδιας πολικότητας. Κατασκευή: μαγνητικό τρένο Maglev.
107.
Κυκλώματα με αισθητήρες
Κύκλωμα φωτοαντίστασης (LDR). Φωτεινή ένδειξη ανάλογα με φως. Σύνδεση με αυτοματισμούς.
108.
Τηλέγραφος Morse
Κατασκευή απλού τηλεγράφου. Κωδικοποίηση μηνύματος σε Morse. Επικοινωνία μεταξύ παιδιών.
109.
Μαγνητικός Χορός
Η μαγνητική δύναμη περνά μέσα από το νερό και το γυαλί — τα μεταλλικά κομμάτια αποκτούν προσωρινό μαγνητισμό και ακολουθούν τον μαγνήτη.
110.
Μπουρμπουλήθρες στο νερό (Ηλεκτρόλυση)
Το ηλεκτρικό ρεύμα διασπά τα μόρια του νερού σε υδρογόνο (H₂) και οξυγόνο (O₂) — αυτή η διαδικασία λέγεται ηλεκτρόλυση και χρησιμοποιείται στη βιομηχανία.
111.
Μαγνητικό Υγρό (Ferrofluid)
Το ferrofluid είναι κολλοειδές διάλυμα μαγνητικών σωματιδίων — όταν πλησιάσει μαγνήτης, τα σωματίδια ευθυγραμμίζονται και δημιουργούν χαρακτηριστικές αιχμές.
112.
Ποια Υγρά Άγουν Ρεύμα;
Τα υγρά άγουν ρεύμα όταν περιέχουν ιόντα — το αλατόνερο άγει καλά (Na⁺, Cl⁻), ενώ το απλό νερό σχεδόν καθόλου.
Μάρτιος · Αέρας και Καιρός (#113–125)
113.
Ατμοσφαιρική πίεση
Αντιστροφή ποτηριού με χαρτόνι. Τσακισμός κουτιού από ατμοσφαιρική πίεση. Κατασκευή: βαρόμετρο.
114.
Κατασκευή ανεμόμετρου
Φτιάξιμο ανεμόμετρου με χαρτοκύπελλα και καλαμάκια. Μέτρηση ταχύτητας ανέμου.
115.
Κατασκευή ανεμόμυλου
Κατασκευή λειτουργικού ανεμόμυλου που σηκώνει βάρος. Σύνδεση με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
116.
Θερμοκρασία και πίεση
Φούσκωμα/ξεφούσκωμα μπαλονιού σε ζεστό/κρύο νερό. Σχέση θερμοκρασίας-πίεσης.
117.
Κατασκευή βροχόμετρου
Κατασκευή βροχόμετρου από μπουκάλι. Εγκατάσταση στον κήπο. Καταγραφή βροχόπτωσης για μία εβδομάδα.
118.
Νεφοσκέπαστρο σε βάζο
Δημιουργία σύννεφου με ζεστό νερό, πάγο και σπρέι μαλλιών. Παρατήρηση υδρολογικού κύκλου.
119.
Τυφώνας σε μπουκάλι
Δημιουργία στρόβιλου νερού συνδέοντας δύο μπουκάλια. Σύνδεση με ανεμοστρόβιλο.
120.
Αέρας και αεροδυναμική
Κατασκευή και πτήση χάρτινων αεροπλάνων διαφόρων σχημάτων. Σύγκριση αποστάσεων. Φαινόμενο Bernoulli.
121.
Ανάβλυση (geyser) με μέντες
Προσθήκη μέντας σε αναψυκτικό. Παρατήρηση έκρηξης. Εξήγηση πυρήνων CO2. Σύνδεση με γεωθερμικά.
122.
Υδρολογικός κύκλος
Κατασκευή μίνι υδρολογικού κύκλου σε σφραγισμένη τσάντα. Παρατήρηση εξάτμισης/συμπύκνωσης.
123.
Ανεμολόγιο
Κατασκευή ανεμολογίου (βέλος ανέμου). Χαρτογράφηση κατεύθυνσης ανέμου σε διάφορες ημέρες.
124.
Αέρας και άνωση
Κατασκευή αερόστατου από σακούλα και σεσουάρ. Παρατήρηση πώς ο θερμός αέρας ανεβάζει.
125.
Κατασκευή Βαρόμετρου
Το μπαλόνι λειτουργεί ως μεμβράνη — αύξηση ατμοσφαιρικής πίεσης κάμπτει το μπαλόνι προς τα κάτω, ανεβάζει τον δείκτη, σηματοδοτεί καλοκαιρία.
Απρίλιος · Χημεία της Φύσης (#126–137)
126.
pH χυμών και φρούτων
Μέτρηση pH με χάρτες λακμού σε λεμόνι, ξίδι, γάλα, σόδα. Χαρτογράφηση. Κατασκευή: pH chart.
127.
Φυσικός δείκτης pH
Εκχύλιση ανθοκυανινών από λάχανο. Χρήση ως δείκτη pH. Κατασκευή: σειρά χρωματιστών δοκιμαστικών σωλήνων.
128.
Ηφαίστειο σόδας-ξιδιού
Κατασκευή ηφαιστείου. Αντίδραση ανθρακικού με οξύ. Μέτρηση CO2 που παράγεται. Κατασκευή: ηφαίστειο.
129.
Κρύσταλλοι ζάχαρης
Ανάπτυξη κρυστάλλων σε κορεσμένο διάλυμα ζάχαρης. Παρατήρηση μετά από μία εβδομάδα. Κατασκευή: κρυσταλλόζαχαρο.
130.
Χρωματογραφία φύλλων
Διαχωρισμός χλωροφύλλης και άλλων χρωστικών με ακετόνη. Αναγνώριση χρωστικών.
131.
Φωτοσύνθεση
Μέτρηση οξυγόνου που παράγουν φυτά κάτω από φως. Σύγκριση σε σκοτάδι. Κατασκευή: φυτό σε μπουκάλι.
132.
Οξείδωση μετάλλων
Παρατήρηση σκουριάς σε σίδηρο, χαλκό, αλουμίνιο σε αλμυρό/γλυκό νερό. Αντιοξειδωτικές επικαλύψεις.
133.
Πολυμερή και πλαστικά
Κατασκευή bioplastic από άμυλο. Σύγκριση με παραδοσιακό πλαστικό. Βιοαποικοδόμηση.
134.
Σαπωνοποίηση
Κατασκευή σαπουνιού από λάδι και NaOH (ήπια εκδοχή). Κατανόηση επιφανειοδραστικών. Κατασκευή: σαπούνι.
135.
Κρόσσωμα πολυμερών (Slime)
Κατασκευή slime με κόλλα PVA και borax. Εξήγηση δεσμών πολυμερών.
136.
Έλεγχος νιτρικών σε νερό
Χρήση kit δοκιμής νιτρικών σε βρύση, ποτάμι, λίπασμα. Σύνδεση με γεωργία και ρύπανση.
137.
Βιοαέριο
Παραγωγή αερίου από ζύμωση φρούτων σε κλειστό δοχείο. Ανίχνευση CO2 με ασβεστόνερο.
Μάιος · Νερό και Υδροδυναμική (#138–152)
138.
Άνωση Αρχιμήδη
Μέτρηση άνωσης με δυναμόμετρο σε νερό/αέρα. Κατασκευή: βαρκούλα από αλουμινόχαρτο που αντέχει μέγιστο βάρος.
139.
Τριχοειδή φαινόμενα
Άνοδος νερού σε λεπτούς σωλήνες. Άνοδος σε σέλινο. Σύνδεση με τρόπο που τα φυτά ποτίζονται.
140.
Επιφανειακή τάση
Επίπλευση καρφίτσας σε νερό. Πατινάζ εντόμων. Σπάσιμο με σαπούνι. Κατασκευή: φούσκες γεωμετρικών σχημάτων.
141.
Αρχή Bernoulli
Σύγκλιση χαρτιών με φύσημα. Μπάλα που παραμένει σε ροή αέρα. Σύνδεση με πτήση αεροπλάνου.
142.
Νόμος Pascal
Πίεση σε κλειστό δοχείο νερού. Υδραυλική πρέσα με σύριγγες. Κατασκευή: υδραυλικός βραχίονας.
143.
Κατασκευή πλωτού
Κατασκευή πλωτής κατασκευής με ανακυκλωμένα υλικά. Βελτιστοποίηση για μέγιστο φορτίο. Αγώνας στη λεκάνη.
144.
Κυματισμοί
Παρατήρηση κυμάτων σε λεκάνη νερού. Ανάκλαση, διάθλαση, επαλληλία κυμάτων. Σύνδεση με ηχητικά κύματα.
145.
Ροή Laminar vs Τυρβώδης
Ροή χρωματισμένου νερού σε διαφορετικές ταχύτητες. Παρατήρηση μεταβολής χαρακτήρα ροής.
146.
Δοχείο Mariotte
Κατασκευή δοχείου σταθερής ροής. Παρατήρηση πώς η πίεση ελέγχει τη ροή. Σύνδεση με νερόμυλους.
147.
Υδροστατική πίεση
Μέτρηση πίεσης σε διαφορετικά βάθη με οπές σε μπουκάλι. Σύνδεση με δύτες και υποβρύχια.
148.
Νερόμυλος
Κατασκευή λειτουργικού νερόμυλου που ανεβάζει βάρος. Σύνδεση με υδροηλεκτρικά φράγματα.
149.
Μη Νευτωνικά υγρά (Oobleck)
Κατασκευή oobleck από νερό και άμυλο. Παρατήρηση ρευστότητας υπό δύναμη. Σύνδεση με αλεξίσφαιρα γιλέκα.
150.
Το Αυγό που Επιπλέει
Το αλάτι αυξάνει την πυκνότητα του νερού — όταν ξεπεράσει αυτή του αυγού, το αυγό επιπλέει. Γι’ αυτό κολυμπάμε πιο εύκολα στη θάλασσα!
151.
Ντίσκο Σταφίδες
Οι φυσαλίδες CO₂ κολλάνε στην τραχιά επιφάνεια των σταφίδων — όταν μαζευτούν αρκετές, η άνωσή τους ξεπερνά το βάρος της σταφίδας και την ανεβάζουν.
152.
Το Φουσκωμένο Ποτήρι
Η επιφανειακή τάση δημιουργεί «αόρατο δέρμα» — τα μόρια νερού έλκονται μεταξύ τους (συνοχή) και αντέχουν μικρό πρόσθετο βάρος από κέρματα.
Ιούνιος · Φυσική στη Ζωγραφική — Pollock & Χαοτική Κίνηση (#153–164)
153.
Drip painting (Pollock style)
Αναπαραγωγή τεχνικής Pollock με διαφορετικά ιξώδη μπογιάς. Σύγκριση μοτίβων. Κατασκευή: προσωπικό Pollock.
154.
Φυγόκεντρος δύναμη και χρώμα
Ρίψη χρώματος από περιστρεφόμενο δίσκο. Παρατήρηση σπειροειδών μοτίβων. Σύνδεση με φυγόκεντρο κίνηση.
155.
Ιξώδες μπογιάς
Μέτρηση ιξώδους διαφόρων υγρών (νερό, λάδι, μέλι). Σύγκριση σχημάτων πτώσης. Ο Pollock επέλεγε ιξώδες!
156.
Χαοτικά εκκρεμή
Κατασκευή διπλού εκκρεμούς. Παρατήρηση χαοτικής κίνησης. Σχεδιασμός μοτίβου με μπογιά. Κατασκευή: εκκρεμές.
157.
Μαρμάρωμα (Ebru)
Δημιουργία μοτίβων με μπογιά σε νερό+carrageenan. Αποτύπωση σε χαρτί. Σχέση με επιφανειακή τάση.
158.
Φρακτάλ στη φύση
Αναγνώριση φρακτάλ σε φύλλα, χιονονιφάδες, κοχύλια. Κατασκευή φρακτάλ με τριγωνικό κόψιμο χαρτιού.
159.
Χρωματική διάχυση
Χρωματισμός χαρτιού φίλτρου με μαρκαδόρους, εμβάπτιση άκρης σε νερό. Παρατήρηση χρωματικής διάχυσης.
160.
Τάση επιφανείας και χρώματα (Milk art)
Χρώματα σε γάλα + σαπούνι. Δημιουργία κινούμενων μοτίβων. Εξήγηση επιφανειοδραστικής δράσης.
161.
Φυσαλίδες ως τέχνη
Δημιουργία εικόνων με χρωματισμένες φυσαλίδες σε χαρτί. Παρατήρηση κυκλικών μοτίβων. Σχέση με φυσική φυσαλίδων.
162.
Κυματισμός χρώματος (Chladni art)
Τοποθέτηση χρωματισμένης άμμου σε δονούμενη πλάκα. Δημιουργία μοτίβων Chladni με χρώμα.
163.
Τυχαιότητα vs Χάος
Σύγκριση τυχαίων (κλήρωση) και χαοτικών (εκκρεμές) μοτίβων. Ο Pollock: τέχνη ή φυσική;
164.
Έκθεση έργων
Οργάνωση μίνι έκθεσης με τα καλύτερα έργα του χρόνου. Κάθε παιδί παρουσιάζει 1 κατασκευή. Γιορτή λήξης!